Tazminat Hukuku
Tazminat kavramı, hukuka aykırı meydana gelen bir eylem sonucunda ortaya çıkan maddi ve manevi zarara karşılık olarak ödenen bedel, parasal tutarı ifade etmektedir. Türk hukuk sistemimizde tazminat hukuku detaylıca düzenlenmiştir ve bu alanda pek çok yüksek mahkeme kararı yer almaktadır.
Hukuka aykırı meydana gelen eylemlere hukuk sistemimizde haksız fiil denmektedir. Haksız fiile karşılık gelen eylemlere örnek vermek haklarınızın bilincinde olmanıza fayda sağlayacaktır. Örneğin;
- Trafik kazasında ağır kusurlu sürücü
- Hekimin kusuru
- Boşanmada ağır kusurlu eşin eylemleri
- Sözleşmeye aykırı davranışlar
- Konusu suç içeren eylemler
- Marka hakkına tecavüzden kaynaklı tazminatlar
- İş kazasında işverenin sorumluluğu
- Bir kavgada beden bütünlüğüne zarar veren saldırganın eylemleri vb. eylemler haksız fiile örnek olarak sıralanabilmektedir.
Türk Borçlar Kanunu 49. maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” düzenlemesi ile haksız fiile maruz kalan kişinin tazminat hakkı düzenlenmiştir. Ancak farklı kanunlarda da birtakım düzenlemeler yar almaktadır. Bu düzenlemeler doğrultusunda kişilerin tazminat hakkı mevcuttur.
Cismani zarardan kasıt maddi olarak meydana gelen kayıplar ve bu kayıplar doğrultusunda kişinin mahrum kaldığı kazançlar, elde edemediği menfaatler şeklinde genel bir yorum katmak da mümkündür.
Cismani zarar kanun düzenlemesi gereğince dört ana başlıktan oluşmaktadır. Bunlar Sırasıyla; tedavi giderleri,kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır.
Cismani zararın kapsamına giren tedavi giderleri ve kazanç kayıpları çoğunlukla bedensel zararlarda ortaya çıkar. Kişinin vücudunda meydana gelen hasardan dolayı ortaya çıkan zarar türü de demek mümkündür.
Bedensel zararın kapsamında yer alan zararlar yaralanma, sakatlanma, trafik kazası, iş kazası sonucu engelli kalma şeklinde örneklendirilebilir. Kusuru nedeniyle zarara sebep olan kişi/kurumdan sebep olduğu zarar talep edilebilir.
Cismani zarar nedeniyle meydana gelen zararlarda manevi tazminat istemek mümkündür. Zarar meydana geldikten sonra zarara uğrayan kişinin duyduğu; Elem,Üzüntü,Keder ve Duyduğu Acılar neticesinde manevi tazminat talep edebilir.
Türk Borçlar Kanunu 56. maddesi doğrudan beden bütünlüğü zarara uğrayan kişinin manevi tazminat hakkını düzenler. Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.